Portal Medycyna Grabieniec, ��d�, Grabieniec 13
Twoja wyszukiwarka

Jeste� 9644539
odwiedzaj�cym

sobota 22 listopada 2014

PORADNIK MEDYCZNY > Choroby zakane

Pneumokoki i choroby pneumokokowe

O pneumokokach zrpbio si w mediach gono, a to za spraw duej kampanii edukacyjnej pod nazw „Stop pneumokokom”, ktra ma na celu uwiadomienie spoeczestwu jak niebezpieczne s to drobnoustroje i jak mona si przed nimi broni.

Pneumokoki o aciskiej nazwie Streptococcus pneumoniae, dawniej okrelane mianem dwoinek lub diplokokw z uwagi na ksztat przypominajcy pomie wiecy, s bardzo czstymi bakteriami. Poznalimy wiele typw penumokokw, z ktrych cz atakuje przede wszystkim dorosych, a inne przede wszystkim s grone dla niemowlt i dzieci.

Niebezpieczna bakteria
Pomimo coraz nowoczeniejszych metod leczenia i kolejnych generacji antybiotykw, nadal wystpuj zgony dzieci i dorosych z powodu zakae pneumokokami. Zakaeniom tym sprzyja:
- dua czsto wystpowania pneumokokw w drogach oddechowych ludzi,
- atwo przenoszenia si ich drog kropelkow,
- uszkodzenia nabonka drg oddechowych w przebiegu przewlekego zapalenia oskrzeli, infekcji wirusowych albo grypy.

Do nosicielstwa pneumokokw i zachorowa szczeglnie predysponuj m. in.:
1. wiek do lat 2, z uwagi na niedojrzay ukad odpornociowy.
2. przebywanie w zbiorowych placwkach dla dzieci, co sprzyja przenoszeniu pneumokokw midzy dziemi,
3. palenie bierne osabiajce mechanizmy obronne nabonka drg oddechowych,
4. wczeniejsza infekcja drg oddechowych osabiajca odporno bony luzowej,
5. przewleke choroby dolnych drg oddechowych, ukadu krenia i nerek
6. przewleke niedobory odpornoci wrodzone lub nabyte
7. leczenie immunosupresyjne nowotworw lub po przeszczepie narzdu
8. cukrzyca
9. zakaenie wirusem HIV

Choroby pneumokokowe
Pneumokoki przyczyniaj si do rozwoju wielu niebezpiecznych chorb.
1. Zapalenie puc jest najczstszym powanym zakaeniem wywoywanym przez pneumokoki zarwno u niemowlt i dzieci, jak i u dorosych. Czsto poprzedzone jest infekcj grnych drg oddechowych i zaczyna si atakiem dreszczy, a potem gorczk z blem w klatce piersiowej, dusznoci i kaszlem z odkrztuszaniem. Dziki stosowaniu antybiotykw ryzyko zgonu wynosi zredukowano do 10 procent.
2. Ropniak opucnej jest powikaniem pneumokokowego zapalenia puc. Objawami s: gorczka, kaszel, duszno i przyspieszenie oddechu. Leczenie to m. in. antybiotykoterapia i drena opucnowy. Czasem konieczne jest leczenie operacyjne.
3. Zapalenie zatok przynosowych pneumokokowe jest czsto nastpstwem przezibienia. wiadczy o nim gorczka, bl gowy, ropna wydzielina spywajca do nosa i garda oraz kaszel. Leczenie opiera si na antybiotykoterapii i lekach agodzcych objawy choroby. Powikaniami mog by m. in.: zapalenie ucha rodkowego, obrzk powiek, ropie oczodou, zapalenie koci szczkowej, zapalenie opon mzgowo-rdzeniowych.
4. Ostre zapalenie ucha rodkowego pneumokokowe jest rwnie czsto powikaniem
5. nieytu nosa i garda. Objawy u maych dzieci to: gorczka, niepokj, paczliwo, brak apetytu, mczenie podczas karmienia, pocieranie chorym uchem o poduszk, czasem wymioty. Leczenie polega na antybiotykoterapii. Powikaniami ostrego zapalenia ucha jest przewleke wysikowe zapalenie ucha prowadzajce do osabienia suchu, zapalenie wyrostka sutkowatego, zapalenie opon mzgowo-rdzeniowych.
6. Zapalenie opon mzgowo-rdzeniowych jest jednym z najciszych zakae pneumokokowych. Choroba ta moe rozwija si w nastpstwie innej infekcji pneumokokowej np. zapalenia puc, ucha rodkowego, wyrostka sutkowatego, zatok obocznych nosa czy zamania koci podstawy czaszki. Dominujcymi objawami s: gorczka, bl gowy, nudnoci, wymioty, wiatowstrt, niepokj, sztywno karku czyli niemono przygicia brody do klatki piersiowej, uwypuklenie ciemiczka u niemowlt. Czasem chory moe by podsypiajcy lub nie mona go dobudzi. Do terapii wcza si antybiotyki oraz inne leki w zalenoci od stanu chorego. Pomimo leczenia miertelno jest dua i wynosi okoo 30 procent. Po przechorowaniu pneumokokowego zapalenia opon mzgowo-rdzeniowych mog pozosta rnorodne defekty neurologiczne: niedosuch, niedowady i inne objawy ubytkowe oraz skonno do drgawek.
7. Bakteriemia pneumokokowa rozwija si w sytuacji, kiedy pneumokoki dostaj si do krwi, najczciej w przebiegu pneumokokowego zapalenia puc, opon mzgowo-rdzeniowych czy zatok. Moe te rozwin si u osoby do tej pory zdrowej w przebiegu wirusowej infekcji grnych drg oddechowych czyli przezibienia. Nastpstwem bakteriemii moe by posocznica, ktra jest bardzo cikim zakaeniem uoglnionym. Zwiastunami jej s: szybko narastajca gorczka, dreszcze, przyspieszenie ttna i oddechu. W dalszym etapie choroby moe dochodzi do wstrzsu septycznego ze spadkiem cinienia, zaburzeniami krzepnicia i niewydolnoci wielonarzdow. miertelno w posocznicy wynosi 15-20 procent, a we wstrzsie septycznym siga 40-60 procent.
8. Zapalenie wsierdzia jest najczciej powikaniem pneumokokowego zapalenia puc lub posocznicy pneumokokowej. Towarzyszy mu gorczka i niszczenie zastawek serca, co doprowadza do niewydolnoci krenia. Leczenie obejmuje antybiotyki, leki kreniowe i nasercowe oraz zabieg kardiochirurgiczny.

Zapobieganie chorobom pneumokokowym
Jak wida z powyszej, krtkiej prezentacji pneumokoki s drobnoustrojami zarwno powszechnie wystpujcymi, jak i bardzo niebezpiecznymi dla naszego zdrowia i ycia. Dlatego optymaln metod uniknicia zakaenia pneumokokowego jest profilaktyka czynna czyli szczepienie uodporniajce przeciwko pneumokokom. Skadnikiem szczepionki stymulujcym odporno s wielocukry otoczkowe Streptococcus pneumoniae. W naszym kraju dostpne s dwa rodzaje szczepionki przeciwko pneumokokom.
1. Szczepionka nieskoniugowana (polisacharydowa) , zawierajca wielocukry otoczkowe z 23 szczepw Streptococcus pneumoniae, ktra przeznaczona jest dla dzieci powyej 2 roku ycia i dorosych oraz
2. szczepionka skoniugowana, zawierajca wielocukry otoczkowe z 7 serotypw najczciej wywoujcych zakaenia u dzieci poniej 2 r.. skoniugowane z biakiem nonikowym, przeznaczona dla niemowlt i maych dzieci do lat 5.

Szczepionka nieskoniugowana (Pneumo 23, Pneumovax 23)
Wskazania do szczepionki nieskoniugowanej:
1. osoby powyej 65 r..
2. dzieci powyej 2 r.. oraz doroli z podwyszonych grup ryzyka:
- z przewlekymi schorzeniami ukadu krenia,
- z przewlekymi schorzeniami ukadu oddechowego,
- z cukrzyc,
- z chorob alkoholow,
- z zespoem nerczycowym,
- z nabytymi i wrodzonymi zespoami niedoboru odpornoci,
- z anemi sierpowatokrwinkow,
- z przewlekymi chorobami wtroby,
- z przewlek niewydolnoci nerek,
- po przeszczepie narzdw i szpiku,
- leczonych przewlekle immunosupresyjnie
2. osoby po usuniciu ledziony lub z czynnociow niewydolnoci ledziony,
3. osoby z chorobami nowotworowymi, zwaszcza krwi.
Szczepionka ta znajduje si w wykazie szczepie zalecanych dla dorosych i dla dzieci powyej 2 roku ycia w Programie Szczepie Ochronnych na 2009 r. Podaje si j podskrnie lub dominiowo zgodnie z zaleceniami producenta. Ochronne miano przeciwcia pojawia si po okoo 3 tygodniach od zaszczepienia i u 90 do 95 procent zaszczepionych przeciwciaa te obecne s przeciw wikszoci lub wszystkim 23 antygenom pneumokokowym.

Szczepionka skoniugowana (Prevenar
Jest nowoczesn szczepionk przeciwko pneumokokom, ktra daje trwae utrzymywanie si odpornoci i zapewnia ochron przed 71-86 procent szczepw pneumokokowych.
Wskazania do szczepionki skoniugowanej:
1. dzieci od 2 m.. do 2 r..
2. dzieci w wieku od 2 do 5 r.. w grupach ryzyka (z chorobami przewlekymi, zaburzeniami odpornoci, uczszczajce do obka, przedszkola).
Szczepionka ta znajduje si w wykazie szczepie zalecanych dla dzieci w Programie Szczepie Ochronnych na 2009 r. i mona podawa j rwnoczenie z innymi szczepionkami zgodnie z obowizujcym Programem.
Szczepionk skoniugowan podaje si tylko dominiowo, a dawkowanie dobiera si zgodnie z zaleceniem producenta.
Przeciwwskazania do obu rodzajw szczepionki to:
- cia,
- nadwraliwo na ktrykolwiek ze skadnikw,
- ostre choroby przebiegajce z gorczk (przeciwwskazanie czasowe),
- objawy neurologiczne po podaniu poprzedniej dawki.

Informacje o szczepionkach i terminach szczepie zainteresowani uzyskaj od swojego internisty, lekarza rodzinnego lub pediatry. Poniewa szczepionki te nie s objte obowizkowym kalendarzem szczepie, naley liczy si z kadorazowym zakupem szczepionki w aptece. Odpatna szczepionka Prevenar jest zawsze dostpna w naszej placwce w WYJTKOWO promocyjnej cenie 269,90 z. ZAPRASZAMY!

O szczepionce przeciwko pneumokokom dowiesz si wicej klikajc TUTAJ!



Pimiennictwo:
1. „Choroby zakane i pasoytnicze”, red. Z. Dziubek, PZWL, wyd. II, poprawione i uzupenione, 2000 r.
2. Zacznik do Komunikatu Gwnego Inspektora Sanitarnego z dn. 01.04.2009 r. w sprawie zasad przeprowadzania szczepie ochronnych przeciw chorobom zakanym w 2009 r.

lek. med. Ewa Pakua