Portal Medycyna Grabieniec, ��d�, Grabieniec 13
Twoja wyszukiwarka

Jeste� 9652211
odwiedzaj�cym

poniedziaek 24 listopada 2014

PORADNIK MEDYCZNY > Choroby zakane

Meningokoki i sepsa

Objawy sepsy

Pocztkowymi objawami sepsy s objawy grypopodobne: wysoka gorczka, dreszcze, pocenie si, utrata aktywnoci i chci do kontaktu z otoczeniem. Jednak szczeglny niepokj i podejrzenie sepsy powinny wzbudzi: utrata przytomnoci i postpujca niewydolno wanych narzdw oraz brak reakcji na leczenie standardowymi antybiotykami. Charakterystyczne jest te to, e w pocztkowym okresie choroby we krwi pojawia si zwikszona ilo hormonu adrenokortykotropowego, a w pniejszym kortyzolu. Ostatnio te hormony obarcza si szczegln odpowiedzialnoci za osabienie odpowiedzi odpornociowej organizmu na zakaenie chorobotwrczymi drobnoustrojami i sprzyjanie rozwojowi choroby.

Sepsa – czyli wstrzs septyczny

Posocznica, wstrzs septyczny, uoglniony zesp odczynu zapalnego (SIRS), zapalne zakaenie krwi - to potoczne synonimy dla sepsy. Naley od razu wyjani, e posocznica jest to bardzo cikie zakaenie uoglnione powstae najczciej w reakcji na zakaenie toksycznymi chorobotwrczymi drobnoustrojami. W dalszym etapie choroby doprowadzajce do wystpienia wstrzsu septycznego ze spadkiem cinienia, zaburzeniami krzepnicia i niewydolnoci wielonarzdow.


Zakaenie drobnoustrojami a sepsa

Przyczyn choroby moe by zakaenie bakteryjne, grzybicze, wirusowe, czy pasoytnicze. Najczciej wymienia si, jako odpowiedzialne za wystpienie sepsy bakterie: Neisseria meningitidis (meningokoki), gronkowce, enterokoki, Escherichia coli, Streptococcus pneumoniae, Klebsiella pneumoniae, Hemophilus influenzae, Szczeglnie niebezpieczne s uodpornione na antybiotyki szpitalne mutacje tych drobnoustrojw.

Cika sepsa (severe sepsis)

W cikiej sepsie zakaenia infekcyjne i stan zapalny nakadaj si na siebie i wzajemnie si wzmacniaj - przeamujc czciowo lub cakowicie odpr ukadu odpornociowego. Konsekwencj tego moe by silny stan zapalny naczy krwiononych, co wywouje ich rozszerzenie i nagy spadek cinienia krwi. Wanie ta forma sepsy, w ktrej zbyt niskie cinienie krwi (hipotensja) utrzymuje si mimo waciwego wypenienia krwi oyska naczyniowego, a utrzymanie prawidowych wartoci cinienia wymaga podawania specjalnych lekw (izotropowych) lub obkurczajcych naczynia - okrelana jest jako cika sepsa (severe sepsis). Nie opanowany terapeutycznie wstrzs septyczny wywouje postpujc niewydolno wanych narzdw – serca i ukadu krenia, ukadu oddechowego i zagraa zgonem.

Sepsa meningokokowa u dzieci

Zakaenia wywoane przez bakterie z gatunku Neisseria meningitidis (meningokoki) s szczeglnie niebezpieczne dla dzieci i modziey, gdy przebiegaj jako ropne zapalenie opon mzgowych lub zakaenie krwi (posocznica, sepsa).
Zachorowania te mog mie gwatowny przebieg. Zupenie zdrowe dziecko - moe z powodu takiej infekcji w cigu zaledwie kilku godzin zacz walczy o ycie na oddziale intensywnej opieki medycznej. Szczeglnie naraone na zachorowanie s dzieci do 5 roku ycia oraz modzie w wieku 14-19 lat. Trudno z tymi zakaeniami walczy, bowiem infekcje meningokokami rozprzestrzeniaj si drog kropelkow. Ognisko infekcji w przedszkolu, czy szkoa staje si zwykle pocztkiem lokalnej mikroepidemii.

Jak rozpozna seps meningokokowa u dzieci?

Na pocztku choroby wystpuj typowe objawy grypopodobne, ktrych nasilenie pozornie zmniejsza si po 4-6 godzinach. Jednak u niemowlt i maych dzieci uzasadniony niepokj powinny wywoa takie objawy, jak: bl gowy i koczyn poczony z wymiotami, niepokj ruchowy i utrata apetytu. Typowym objawem sepsy jest sztywno karku. Najbardziej charakterystyczny objaw - drobne wybroczyny pojawia si niestety w zaawansowanym stadium choroby i nie naley czeka a si ujawni na skrze lub bonach luzowych.

Rokowanie w sepsie

Rokowanie zaley od szybkiego postawienia prawidowego rozpoznania i bezzwocznego rozpoczcia leczenia w wyspecjalizowanym orodku wysokimi dawkami antybiotykw podawanych pozajelitowo .

Wzrost ryzyka wystpienia sepsy

Czynnikami uatwiajcymi wystpienie sepsy s:
- zy stan ukadu odpornociowego organizmu
- przewleke choroby obniajce odpornoci i ogln wydolno organizmu
- uszkodzone, niewydolne wane narzdy (serce, wtroba, nerki, itd.)
- obecno ciaa obcego w organizmie mogcego sprzyja zakaeniu (np. cewniki)
- stan po przeszczepie wanego narzdu (nerki, wtroby, serca) i stosowanie lekw zapobiegajcych odrzuceniu przeszczepu (immunosupresyjnych).
- niedoywienie, w tym spowodowane godzeniem si (np. anoreksja), patologicznym brakiem przyswajalnoci pokarmu.

Okolicznociami podnoszcymi ryzyko sepsy

Okolicznociami podnoszcymi ryzyko sepsy s uprzednie powane zabiegi operacyjne, wstrzs ustrojowy, cikie oparzenia i urazy, uprzednie przewleke leczenie sterydami, wspomnianymi lekami zapobiegajcymi odrzuceniu przeszczepu (immunosupresyjnymi), wspistniejce choroby przewleke uszkadzajce wane narzdy. Wiele osb, ktrych mier przypisuje si komplikacjom zwizanym z zabiegiem operacyjnym, cikim urazem lub chorobami nowotworowymi - umiera faktycznie wskutek sepsy. Warto wiedzie, e ta choroba moe wystpi u osb w kadym wieku, zarwno zdrowych jak i cierpicych wczeniej na inne choroby. Chocia wiek ma spore znaczenie w ocenie ryzyka sepsy, gdy szczeglnie zagroone s niemowlta, wczeniaki i osoby starsze o obnionej odpornoci.


Problem spoeczny sepsy

Obecnie zachorowania na cik seps zaczynaj narasta. Przyczyn wzrostu przypadkw cikiej sepsy jest kilka. Najwaniejsze z nich to:
- narastajca opornoci na antybiotyki
- obnianie si ustrojowej odpornoci wskutek wadliwego stylu ycia i odywiania
- wzrost tzw. grup ryzyka o obnionej odpornoci na infekcje, gwnie z powodu starzenia si spoeczestwa,
- coraz czstsze leczenie chirurgiczne naraajce na infekcje szpitalne odporne na antybiotyki

Grona epidemiologia

Mwi si, e cika sepsa, czsto nie ujmowana w statystyki szpitalne zabija obecnie wicej chorych ni udar mzgu, rak puc oraz rak piersi razem wzite. W Unii Europejskiej z powodu cikiej sepsy umiera corocznie ok. 146 tys. chorych. W USA rocznie wykrywa si ok. 750 tys. przypadkw cikiej sepsy, za w ostatnich 20 latach liczba osb leczonych z powodu sepsy podwoia si. Chocia Polska nie dysponuje obecnie zestawieniem zachorowalnoci i miertelnoci z powodu sepsy – to niewtpliwie czsto wystpowania choroby wyranie narasta. Szczeglny wkad w zakaenia seps maj wspomniane meningokoki, w tym szczepy atakujce rwnie dorosych. Mikroby z tzw grupy C powoduj mier u 10% chorych, za u dalszych 20% wywouj trwae uszkodzenia neurologiczne takie, jak niedosyszenie, uszkodzenia mzgu, ataki epileptyczne lub utrata koczyn. Szczliwie dysponujemy szczepionk przeciwko meningokokom typu C.
Istnieje szczepionka przeciw meningokokom
Szczepionka ta szczeglnie zalecana jest niemowltom w wieku od 2 do 12 miesicy i stosuje si u nich 3 dawki szczepionki. Polecana jest rwnie starszym dzieciom i osobom dorosym, zwaszcza w podeszym wieku. Wwczas wystarcza zaszczepienie pojedyncz dawk. Przykadowo - szczepionka NeisVac-C naleca do grupy tzw. koniugowanych szczepionek nowej generacji charakteryzuje si udowodnionym bezpieczestwem stosowania i wysok skutecznoci. Przewaga szczepionki koniugowanej nad tradycyjnymi prostymi szczepionkami polisacharydowymi polega na zdolnoci nowej szczepionki do wzbudzania tzw. pamici immunologicznej, co zapewnia dugotrwa ochron, nawet u niemowlt i maych dzieci. Udokumentowano, e stosowanie szczepionki koniugowanej znacznie obnia miertelno i zachorowalno na zakaenia wywoane przez meningokoki z grupy C. Niestety dotychczas nie jest dostpna szczepionka chronica przed zakaeniami wywoywanymi przez meningokoki z grupy B, jak te na wiele innych zakae inicjujcych seps.

Szczepionka NeisVac-C jest dostpna w NZOZ Medycyna Grabieniec



Literatura:
1. http://www.sepsa.pl/s_definicja.shtml
2. http://pl.wikipedia.org/wiki/Wstrzs_septyczny
3. Dane Pastwowego Zakadu Higieny

Oprac. red. Edward Ozga-Michalski; konsultacja: lek. med. Ewa Pakua