Portal Medycyna Grabieniec, Łódź, Grabieniec 13
Twoja wyszukiwarka

Jesteś 9097686
odwiedzającym

środa 27 sierpnia 2014

PORADNIK MEDYCZNY > Hormony

Nieuchronna menopauza

Menopauza jest to ostatnie krwawienie miesiączkowe, po którym występuje co najmniej roczny okres braku miesiączki. Jednak zarówno kobiety, jak i lekarze używają zwyczajowo słowa menopauza do określenia całego okresu przejściowego obejmującego kilka lat przed i po ostatniej miesiączce, który inaczej nazywany jest przekwitaniem albo klimakterium. Warto podkreślić, że przekwitanie nie jest chorobą, nawet jeśli wywołuje dolegliwości. Jest normalnym procesem takim, jak dojrzewanie i wzrost. W tym czasie dochodzi do stopniowego wygasania czynności jajników i stopniowego zmniejszania się ilości wydzielanych hormonów (estrogenów i progesteronu).
     W Polsce ostatnia miesiączka u kobiet pojawia się zwykle między 50-52 rokiem życia. Ale pierwsze objawy przekwitania mogą zaczynać się już kilka lat wcześniej, zwiastując nieuchronnie menopauzę.
     Dolegliwości okresu przekwitania związane są ze stopniowym zmniejszaniem się ilości hormonów kobiecych produkowanych przez jajniki. Można podzielić je na wczesne i późne objawy menopauzy.
     Wczesne objawy menopauzy pojawiają się, gdy kobieta jeszcze miesiączkuje i najczęściej skarży się wówczas na:
     1. uderzenie gorąca tzw. wary - pojawiające się nagle jako nagła fala ciepła przepływającego od głowy, poprzez szyję w kierunku tułowia. Napady te mogą pojawiać do kilkudziesięciu razy na dobę zarówno w dzień, jak i w nocy. Trwają od kilku minut do pół godziny.
     2. Nocne poty - zwykle towarzyszą uderzeniom gorąca. Czasem są tak obfite, że kobieta musi zmienić bieliznę. Poza tym zaburzają sen, co daje uczucie zmęczenia i rozdrażnienia w ciągu dnia.
     3. Nieregularne krwawienia miesiączkowe. Odstępy między miesiączkami mogą ulegać skracaniu lub wydłużaniu i często stają się nieregularne.
     4. Zaburzenia pamięci i trudności w koncentracji.
     5. Przygnębienie, bezsenność i spadek zainteresowania życiem płciowym.
     Późne objawy menopauzy zaczynają się kilka miesięcy po ostatniej miesiączce i stopniowo nasilają się. Są to:
     1. zmiany w wyglądzie skóry, która staje się cieńsza, mniej jędrna, bardziej sucha i pomarszczona. Owłosienie łonowe i pachowe przerzedza się. Kobieta zauważa również, że dochodzi do zmian w wyglądzie całego ciała.
     2. zmiany w układzie moczowo-płciowym związane z zanikiem błony śluzowej. Śluzówka pochwy staje się cienka, zmniejsza się wytwarzanie śluzu pochwowego, co powoduje bolesne stosunki oraz zmniejsza komfort i częstość współżycia. Dochodzi również do wiotczenia mięśni dna miednicy, które mają za zadanie utrzymywać we właściwym położeniu narządy rodne oraz pęcherz moczowy. W wyniku zwiotczenia tych mięśni obniżają się ściany pochwy i może dochodzić do wypadania macicy oraz nietrzymania moczu.
     Długotrwały brak hormonów kobiecych po menopauzie wywołuje jeszcze inne niekorzystne zmiany w organizmie kobiety, które dotyczą głównie układu krążenia oraz kostnego. Wiadomo powszechnie, że estrogeny chronią kobiety w wieku rozrodczym przed rozwojem miażdżycy i chorobami układu sercowo-naczyniowego, ponieważ wpływają korzystnie na skład lipidów we krwi. Dlatego panie przed 45 rokiem życia znacznie rzadziej zapadają na chorobę wieńcową serca, zawał serca lub udar mózgu w porównaniu z mężczyznami. Jednak, gdy w okresie menopauzy zaczyna brakować estrogenów i ich ochronnego działania, to kobiety stają się narażone na choroby układu krążenia podobnie jak mężczyźni. Dotyczy to zwłaszcza kobiet z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą lub nadwagą oraz obciążonych rodzinnie tymi chorobami.
     Inną chorobą, na którą zapadają kobiety po menopauzie jest osteoporoza czyli zrzeszotnienie lub zanik kości. Istotą tego schorzenia jest stopniowe ubywanie wapnia z kości. W efekcie kości stają się mniej wytrzymałe i są podatne na złamania.
     Ilość tkanki kostnej i jej gęstość zmieniają się w zależności od wieku i stanu zdrowia. Około 35 roku życia gęstość kości osiąga najwyższą wartość, po czym stopniowo wraz z upływem kolejnych lat zmniejsza się. U mężczyzn ubytek wapnia z kości utrzymuje się na stałym poziomie przez cały czas, natomiast u kobiet znacznie przyspiesza się w okresie pierwszych 10 lat po menopauzie. Złamania kości związane z osteoporozą częściej występują u kobiet, ich częstość zwiększa się wraz z wiekiem i dotyczą przede głównie kości udowej, trzonów kręgów i kości promieniowej.
     Dlatego też menopauzy nie należy bagatelizować lub wstydliwie przetrzymywać, uważając ją za "wiek krytyczny" lub "jesień życia". Niestety, nie ma jednej i prostej recepty na menopauzę, ponieważ jej objawy i dolegliwości są bardzo różnorodne i w różnym stopniu odczuwane przez poszczególne kobiety. Z obserwacji wiadomo jednak, że kobiety aktywne, w pełni sił witalnych i pozytywnie nastawione do świata, łatwiej przechodzą przekwitanie, niezależnie od tego czy są jeszcze czynne zawodowo czy tylko zajmują się domem.
     W każdym przypadku terapia objawów menopauzy jest wielokierunkowa i wymaga osobistego zaangażowania ze strony kobiety, które obejmuje:
     1. Gimnastykę i ruch - codzienne ćwiczenia korzystnie wpływają na serca i układ krążenie, pozwalają utrzymać sprawność układu ruchu dobrą postawę i figurę.
     2. Aktywność w życiu domowym, zawodowym i towarzyskim - dająca przyjemność i pozwalająca na poznanie nowych zajęć oraz sposobów spędzania czasu.
     3. Relaks - z wiekiem organizm potrzebuje więcej spokoju i odpoczynku. Warto zadbać o codzienny dobry i długi sen, dzięki czemu w ciągu samopoczucie jest znacznie lepsze.
     4. Dietę - opierającą się na zasadach zdrowego odżywiania, bogatą w witaminy i wapń.
     
     Wielu objawom występującym w następstwie niedoboru estrogenów zapobiega tak zwana hormonalna terapia zastępcza. Polega ona na uzupełnieniu własnych hormonów, których organizm kobiety nie produkuje już w wystarczającej ilości. Największe korzyści przynosi rozpoczęcie hormonalnej terapii zastępczej we wczesnym okresie około menopauzalnym. Aby zapobiec późnym następstwom menopauzy takim jak rozwój osteoporozy czy chorób serca konieczne jest stosowanie hormonalnej terapii zastępczej, przez co najmniej 5 lat.
     Jeszcze kilka lat temu hormonalna terapia zastępcza uważana była za najlepszy i najkorzystniejszy dla zdrowia kobiet sposób znoszenia objawów menopauzy. Jednak w ostatnich latach na łamach prasy medycznej zaczęło się pojawiać coraz więcej prac dowodzących, że z hormonalną terapią zastępczą mogą wiązać się nie tylko korzyści, ale również zagrożenia. Przede wszystkim dotyczą one zwiększonego ryzyka rozwoju raka piersi. Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej może również zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych oraz kamicy żółciowej. Wywołało to wśród lekarzy specjalistów liczne dyskusje na temat korzyści i szkód związanych ze stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej. Obecnie uważa się, że kobiety, które nie mają dokuczliwych objawów menopauzy lub obciążone są dużym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, nie powinny stosować hormonalnej terapii zastępczej. W przypadku pań z nikim ryzykiem chorób układu krążenia, którym hormony pomagają złagodzić niekorzystne objawy menopauzy i znacznie polepszyć jakość życia, wydaje się, że korzyści przeważają nad potencjalnymi skutkami ubocznymi.
     Innymi przeciwwskazaniami do hormonalnej terapii zastępczej są:
     - stwierdzony - lub podejrzewany - raka gruczołu piersiowego
     - ostre lub przewlekłe choroby wątroby (lub przebyte w przeszłości, a wyniki analiz nie powróciły do normy).
     - czynne zespoły zatorowo-zakrzepowe,
     - nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych,
     - ciąża
     - a także uczulenie na składniki stosowanego preparatu.
     Zawsze decyzję o wdrożeniu hormonalnej terapii zastępczej lekarz powinien podejmować wspólnie ze swoją pacjentką-kobietą po dokładnej ocenie jej ogólnego stanu zdrowia.
     
     Zwrot ku naturze
     Od niedawna dostępne są w naszych aptekach naturalne leki do alternatywnej terapii objawów menopauzy. Zawierają one w swoim składzie związki o podobnej budowie chemicznej do estrogenów kobiecych. Ponieważ uzyskiwane są one z produktu roślinnego czyli nasion soi, to popularnie nazywane są fitoestrogenami. Fitoestrogeny dzięki podobieństwu do estrogenów wykazują zdolność wiązana się z receptorami estrogenowymi w organizmie. Działają podobnie do estrogenów, lecz słabiej, chronią przed zaburzeniami związanymi z naturalnym spadkiem produkcji estrogenów u kobiet w okresie około menopauzalnym i pomenopauzalnym. Nie wywołują natomiast objawów niepożądanych i skutków ubocznych.
     
     Przeczytaj również:

Osteoporoza
Wapń i mocne kości
Dzienne zapotrzebowanie na wapń i witaminę D3
lek. med. Ewa Pakuła - "Dbam o zdrowie" - kwiecień 2004