Portal Medycyna Grabieniec, Łódź, Grabieniec 13
Twoja wyszukiwarka

Jesteś 9054282
odwiedzającym

środa 20 sierpnia 2014

PORADNIK MEDYCZNY > Inne > Leki

Antybiotyki

Antybiotyki są lekami przeciwbakteryjnymi, które mają za zadanie niszczyć bakterie chorobotwórcze lub hamować ich wzrost. Nie działają natomiast na komórki naszego organizmu.
     Odkrycie pierwszego antybiotyku tj. penicyliny przez brytyjskiego bakteriologa sir Aleksandra Fleminga w 1928 r., a następnie wdrożenie jej do produkcji na masową skalę stało się momentem przełomowym w leczeniu infekcji. Kilka dni terapii tym antybiotykiem było wystarczające do wyleczenia anginy czy zapalenia płuc. Z czasem jednak trzeba było zwiększać dawki leku jak, również zaczęły się pojawiać bakterie oporne na penicylinę. Stąd poszukiwano nowych, skuteczniejszych antybiotyków. Ostatnie lata przyniosły szczególny rozwój antybiotykoterapii, dzięki czemu dysponujemy szeroką gamą antybiotyków o różnej mocy i różnym zakresie działania przeciwbakteryjnego.
     
     Klasycznym badaniem, określającym na jakie antybiotyki bakteria chorobotwórcza jest wrażliwa, jest posiew materiału biologicznego np. moczu, wydzieliny z gardła, krwi oraz antybiogram. Na wynik tego badania czeka się zwykle kilka dni. Dlatego też przy ostrych zakażeniach wymagających antybiotykoterapii, lekarz najczęściej stosuje antybiotyk opierając się na swojej wiedzy i doświadczeniu. Posiewy wykonuje się najczęściej wtedy, gdy infekcja jest trudna do wyleczenia i przeciąga się w czasie.
     Nie należy jednak śpieszyć się nadmiernie z podawaniem antybiotyku u każdego chorego. Są takie choroby, jak np. wirusowe przeziębienie czy lekka biegunka gdzie może wystarczyć leczenie objawowe.
     Skuteczne działanie antybiotyku zależy od odpowiedniego stężenia leku w chorych tkankach. Dlatego w celu uzyskania jak najlepszych efektów leczenia antybiotykiem trzeba przestrzegać zasad jego stosowania. Bo częste i niewłaściwe stosowanie antybiotyków powoduje, że bakterie stają się na nie oporne i leki przestają działać. Dlatego też cały czas poszukuje się i wprowadza do leczenia nowe i bardziej skuteczne antybiotyki.
     
     Jak zażywać antybiotyk?
     1. antybiotyk zażywaj tylko na polecenie lekarza. Rodzaj antybiotyku uzależniony jest do choroby, ponieważ żaden antybiotyk nie działa na wszystkie rodzaje bakterii.
     2. Ściśle przestrzegaj zaordynowanych odstępów czasowych w dawkowaniu leku. Jest to związane z czasem działania pojedynczej dawki antybiotyku. Zbyt długie przerwy między kolejnymi dawkami leku mogą prowadzić do rozwoju oporności bakterii na ten antybiotyk i osłabiać jego siłę działania.
     3. Jeśli zapomnisz zażyć na czas kolejną dawkę antybiotyku, to przyjmij ją jak tylko sobie o tym przypomnisz, a następne porcje leku zażywaj zgodnie ze wcześniejszym schematem dawkowania. Nie wolno natomiast podwajać następnej dawki.
     4. Przyjmij całą, zaleconą przez lekarza dawkę antybiotyku. Do antybiotyków w syropie producenci dołączają miarkę, która służy do dokładnego odmierzenia dawki. Objawy infekcji leczonej antybiotykiem zaczynają ustępować już po 3-4 dniach stosowania leku, jednakże pomimo tej poprawy nie wolno przerwać leczenia. Zbyt wczesne przerwanie antybiotykoterapii również powoduje rozwój oporności bakterii na dany antybiotyk.
     5. Większość antybiotyków zażywaj godzinę przed jedzeniem lub dwie godziny po posiłku, ponieważ treść pokarmowa może osłabiać ich wchłanianie w jelitach. Tym niemniej mamy już antybiotyki, które można przyjmować na początku posiłku.
     6. Często wraz z antybiotykiem lekarz zaleca Lakcid - preparat pałeczek kwasu mlekowego - lub lek przeciwgrzybiczy w celu ochrony naturalnej flory jelitowej. Niektórzy wolą pić kwaśne mleko lub kefir. Warto pamiętać, żeby wspomnianych napojów mlecznych nie spożywać wraz z antybiotykiem, ponieważ wapń zawarty w mleku może po prostu utrudniać wchłanianie antybiotyku z jelit. Napoje te można pić dopiero w 2-3 godziny po przyjęciu lekarstwa.
     
     Objawy po antybiotykach
     Celem działania antybiotyków jest zwalczanie zakażenie rozwijającego się z naszym organizmie. Zdarza się jednak niekiedy, że zażyty antybiotyk może wywołać niekorzystne działania niepożądane. Są to najczęściej, niezależnie od rodzaju antybiotyku: nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka lub wysypka. Większość tych dolegliwości ma łagodny przebieg i ustępuje po przerwaniu leczenia. Zazwyczaj lekarz przed zapisaniem antybiotyku zbiera od chorego wywiad na temat wcześniejszej tolerancji tych leków. Dzięki tym informacjom może bezpiecznie choremu dobrać właściwy antybiotyk.
     Zdarzające się objawy po antybiotykach:
     
     Penicylina krystaliczna lub prokainowa stosowane są obecnie jedynie w warunkach szpitalnych ze ściśle określonych wskazań, ponieważ mogą wywoływać odczyny alergiczne. Najbardziej niebezpieczny jest odczyn natychmiastowy w postaci wstrząsu. Dlatego też przed podaniem tych antybiotyków wykonywana jest śródskórna próba uczuleniowa.
     
     Penicyliny półsyntetyczne,/b> np. ampicylina, amoksycylina, kloksacylina stosowane są szeroko w praktyce ambulatoryjnej. Są bezpieczne i na ogół dobrze tolerowane. Mogą wywołać wysypki skórne o charakterze pokrzywki lub zmian wielkogrudkowych.
     
     Cefalosporyny np. duracef, biodroxil, zinnat, zinacef, ceclor, cedax, bioracef, biofuroxym są również bezpieczne dla zdrowia człowieka. Mogą dawać objawy tzw. alergii krzyżowej z penicylinami tzn. u człowieka z uczuleniem na penicyliny reakcja alergiczna może pojawić się również po przyjęciu cefalosporyny.
     
     Antybiotyki makrolidowe np. erytromycyna, davercin, rulid, rovamycyna, klacid, fromilid, sumamed należą do najmniej toksycznych i najbezpieczniejszych wśród leków antybiotycznych. Objawy nadwrażliwości na makrolid to: wysypka alergiczna, podwyższenie temperatury ciała, żółtaczka. Wszystkie te objawy ustępują w ciągu kilku dni od odstawienia leku. U pacjentów z uczuleniem na penicyliny, stosuje się z wyboru właśnie antybiotyki makrolidowe. W grupie makrolidów zdarza się czasem oporność krzyżowa tzn. bakterie nabywające oporność na jeden z tych antybiotyków, są jednocześnie oporne na inne makrolidy.
     
     Klindamycyna (Dalacin C) jest pochodną antybiotyków makrolidowych. Zalecana jest do leczenia ciężkich zakażeń, kiedy nie można zastosować innych bezpieczniejszych antybiotyków. Może wywołać zapalenie jelit, pokrzywki, żółtaczkę, zaburzenia leukocytów i płytek krwi.
     Tetracykliny np. doksycyklina,/b> są antybiotykami o bardzo szerokim zakresie działania przeciwbakteryjnego. Niestety łatwo powstają szczepy bakteryjne oporne na ten leki. Dlatego też wskazania do ich stosowania są ograniczone do wyraźnie określonych zakażeń. Tetracykliny mogą również wywoływać objawy uboczne ze strony nerek, wątroby i układu kostnego. Tetracykliny łączą się w trwałe kompleksy z jonami wapnia i odkładają w kościach oraz zębach, co u dzieci prowadzi to do uszkodzenia i przebarwienia zębów. Dlatego też dzieciom do lat 14 nie powinno podawać się tych antybiotyków. Tetracyklin nie wolno również stosować w okresie ciąży i karmienia, ponieważ stwarzają duże zagrożenia dla płodu, noworodka i małego niemowlęcia. Wiadomo również, że nie wolno podawać tetracyklin przeterminowanych, ponieważ mogą one wtedy spowodować poważne uszkodzenie nerek.
     
     Antybiotyki aminoglikozydowe (gentamycyna, biodacyna, neomycyna) są skutecznymi lekami o szerokim zakresie działania, które zarezerwowano do terapii ciężkich zakażeń. Warto wspomnieć, że gentamycyna jest jednak antybiotykiem stosunkowo toksycznym. Działania uboczne dotyczą występowania zaburzeń równowagi (zawroty głowy, szum w uszach) i słuchu oraz uszkodzenia nerek. Jak wykazują badania, biodacyna jest mniej toksyczna dla nerek niż gentamycyna. Neomycyna stosowana jest najczęściej na skórę i do oczu, i aby nie upośledzała słuchu, używa się jej krótko.

lek. med. Ewa Pakuła - "Dbam o zdrowie" - listopad 2003