Portal Medycyna Grabieniec, ��d�, Grabieniec 13
Twoja wyszukiwarka

Jeste� 9511024
odwiedzaj�cym

czwartek 23 padziernika 2014

PORADNIK MEDYCZNY > Inne > Pozostae

Przesilenie wiosenne

Ostatnie tygodnie zimy s dla nas trudnym okresem, poniewa odczuwamy spadek oglnej kondycji i gorsze samopoczucie. Osabienie, ble gowy i koczyn, senno, atwe mczenie, trudnoci z koncentracj, chwiejne nastroje i rozdranienie to czste w tym czasie dolegliwoci. Moe im towarzyszy zwikszona podatno na rne infekcje wirusowe i bakteryjne, zwaszcza grnych drg oddechowych.
Na szczcie objawy te nie wiadcz o adnej powanej chorobie, a o tzw. przesileniu wiosennym bdcym jedynie reakcj organizmu na tryb ycia, jaki prowadzimy zim. W cigu zimowych miesicy znakomit wikszo czasu spdzamy w pracy lub w domu, zaniedbujc racjonalny tryb ycia i aktywno fizyczn. To daje o sobie zna na przedwioniu.

Aby skutecznie zapobiec przesileniu wiosennemu lub przynajmniej zagodzi jego przebieg warto wiedzie, co jest przyczyn tego kryzysu kondycji.

1. Brak regularnego ruchu i wicze powoduje gorsz kondycj, co mona odczu przy prbie podbiegnicia do autobusu albo wchodzeniu po schodach jako zadyszk.
2. Obfite i kaloryczne posiki, na ktre zim apetyt szczeglnie si wzmaga, sprzyjaj przyrostowi masy ciaa. W konsekwencji okazuje si, e ubiegoroczne ubrania staj si za ciasne, a nadwaga dodatkowo osabia nasz kondycj.
3. Zimowa dieta jest zwykle ubosza w witaminy, tote na przedwioniu mona odczuwa niedobory witaminowe.
4. Kilkunastotygodniowy brak soca le wpywa na samopoczucie, std pod koniec zimy czciej dopada nas gorszy nastrj, a nawet stany depresyjne. Wikszo naukowcw tumaczy te objawy niedoborem serotoniny, do ktrej wytwarzania w mzgu niezbdne jest wiato dzienne. Serotonina jest neuroprzekanikiem regulujcym nastrj czowieka.
5. Na gorsze samopoczucie maj rwnie wpyw czste zmiany temperatury, cinienia atmosferycznego i wiejce wiatry.

Objawy przesilenia wiosennego w duej mierze wi si z naszym trybem ycia, wic agodzenie ich warto zacz od zmian w rozkadzie dnia.

1. nie zrywaj si rano gwatownie z ka, jak tylko usyszysz dzwonek budzika. Pole jeszcze przez kilka minut przecigajc si, dziki czemu twoje minie rozleniwione odpoczynkiem nocnym uzyskaj odpowiednie napicie.
2. Po wstaniu z ka otwrz okno i wykonaj kilka gbokich, ale powolnych oddechw. W ten sposb dotlenisz si po caonocnym nie.
3. Pamitaj, aby zje poywne niadanie, ktre dostarcza organizmowi energii do dziaania. Powinno on skada si z wglowodanw czyli np. pieczywa, jak rwnie biaka w postaci wdliny, jajka i sera. Kanapki najlepiej smakuj ze spor ilo surowych warzyw np. pomidorw, ogrkw, saaty, ktre s jednoczenie rdem witamin. Do niadania niezbdna jest odrobina masa rolinnego, poniewa tuszcz uatwia przyswajanie witamin z warzyw.
4. Na przedwioniu zadbaj rwnie o swj sen. Omiogodzinny odpoczynek nocny znakomicie regeneruje organizm, a po dobrze przespanej nocy samopoczucie jest zdecydowanie lepsze. Aby dobrze zasypia, unikaj picia po poudniu napojw pobudzajcych np. mocnej herbaty, kawy albo coca-coli. Kolacja powinna by lekka i opiera si na produktach bogatych w tryptofan (aminokwas, ktry wykazuje dziaanie uspokajajce) takich, jak: biay ser, mleko, miso z indyka, ryby i banany.
5. Jeli palisz papierosy, to organizm twj jest dodatkowo niedotleniony na skutek dziaania skadnikw dymu tytoniowego, co pogarsza znacznie samopoczucie i kondycj. Dlatego wiosna jest dobr por na rzucenie tego naogu, cho pozbycie si go nie jest atwe, ale przy odpowiedniej motywacji staje si realne.
6. Na wiosn nieoceniony jest regularny ruch i wiczenia fizyczne, ktre znakomicie usprawniaj i dotleniaj organizm. Jednoczenie wydzielane w czasie wysiku przez mzg endorfiny i serotonina poprawiaj nastrj i wprowadzaj w stan bogoci. Aktywno fizyczn trzeba jednak wprowadza stopniowo w zalenoci od wasnej wydolnoci, gdy nadmierny wysiek moe po prostu zaszkodzi. Kady trening naley zaczyna od kilkuminutowej rozgrzewki. Dla zdrowia najlepsze s dyscypliny stymulujce ukad krenia np. marsz, bieganie, jazda na rowerze i pywanie. wiczy naley okoo 20-30 minut i co najmniej 3 razy w tygodniu.
7. Na dobre samopoczucie ma wpyw rwnie umiejtno radzenia sobie ze stresem. W okresie przesilenia wiosennego warto nieco zwolni tempo w pracy i w domu rozdzielajc sprawy na wane i nie wane oraz pilne i nie pilne. Rozluniajco moe dziaa regularne suchanie muzyki relaksacyjnej lub uprawianie technik relaksacyjnych np. jogi albo aromaterapia, ktr w warunkach domowych moe by wieczorna ciepa kpiel z dodatkiem olejku lawendowego lub ranego albo ulubionych zi.
8. Zadbaj o jak najlepsze nasonecznienie w cigu dnia pomieszcze w domu i w pracy odsuwajc zasony i aluzje, a wieczorami nie ograniczaj owietlenia z yrandoli i kinkietw. Zaobserwowano, e im wicej jest wiata wok nas, tym lepiej to wpywa na nasze samopoczucie.
9. Aby unikn infekcji drg oddechowych warto sign do starych, domowych sposobw wzmacniania odpornoci i pi herbat z sokiem malinowym, mleko z miodem, sok z cebuli lub z cytryny albo spoywa maso czosnkowe. W aptekach dostpne s gotowe preparaty zioowe pobudzajce ukad immunologiczny, a tym samym stymulujce naturaln odporno organizmu. Do najpopularniejszych naley jewka purpurowa, ziele pokrzywy, preparaty z e-szenia i miorzbu japoskiego. Dodatkowo mona przyjmowa mikroelementy (zwaszcza preparaty magnezu i cynku). Wszystkie one dostpne s bez recepty w kadej aptece.
10. Wczesn wiosn wci jemy jeszcze ubiegoroczne warzywa i owoce, ktre zuboone s ju w wartoci odywcze. Tymczasem witaminy niezbdne s do prawidowego funkcjonowania kadego organizmu. Aby dobrze odywia si na przednwku trzeba pozna skad witaminowy rnych produktw, z ktrych komponujemy swoje menu i zwikszy udzia warzyw i owocw w diecie. Warto pamita o mroonkach, gdy zachowuj one wikszo niezbdnych dla nas witamin.

Witamina C (kwas askorbinowy) uatwia wchanianie elaza oraz pobudza procesy odpornociowe organizmu. Jej niedobr wywouje utrat apetytu, uczucie zmczenia, ble staww, upoledzenie gojenia ran, rozpulchnienie i atwe krwawienie z dzise, wybroczynki w skrze. Najwicej witaminy C jest w: kapucie kiszonej, ziemniakach, porzeczkach, pomidorach, saacie, papryce i cytrusach.

Prowitamina A (beta-karoten) jest niezbdna do prawidowego funkcjonowania narzdu wzroku oraz waciwego wygldu skry i wosw. Niedobr witaminy A prowadzi do tzw. kurzej lepoty czyli niedowidzenia lub lepoty nocnej oraz rogowacenia skry i bon luzowych. W witamin t obfituj: marchew, papryka, pomidory, dynia, morele, saata, szpinak, tran, wtroba, nerki, tuste ryby, ser, mleko, maso, tko jaja.
Uwaga: nadmiar witaminy A jest grony szczeglnie dla kobiet ciarnych prowadzc do uszkodzenia podu we wczesnej ciy.

Witamina E (tokoferol) ma silne dziaanie antyoksydacyjne, chroni komrki organizmu przed uszkadzajcym dziaaniem wolnych rodnikw oraz wspomaga procesy regeneracji. Niedobory wystpuj rzadko pod postaci zmian skrnych i jej przyspieszonego starzenia.
rdem witaminy E s: oleje rolinne (sojowy i rzepakowy), zarodki pszenne, orzechy, pestki sonecznika i dyni, wtroba, ryby, jaja, miso kurczaka.

Witaminy z grupy B zapewniaj waciwe funkcjonowanie ukadu nerwowego, krwiotwrczego oraz pobudzaj procesy odpornociowe organizmu.
Objawy niedoboru witaminy B1 (tiaminy) nazywane s chorob beri-beri. Nale do nich: niewydolno krenia, osabienie siy miniowej, ble miniowe, podwjne widzenie, zaburzenia czucia, osabienie pamici, depresja.
Witamina B1 znajduje si w: wieprzowinie, wtrobie, sercu, nerkach, patkach niadaniowych, pieczywie, ziemniakach, orzechach, drodach, fasoli.

Objawy niedoboru witaminy B2 (ryboflawiny) to: zapalenie jzyka, jamy ustnej i kcikw ust (zajady), zapalenie spojwek, osabienie ostroci widzenia, zapalenie zewntrznych narzdw pciowych. Najwicej jej jest w: mleku, jajkach, misie, rybach, drobiu, drodach.

Niedobr witaminy B6 (pirydoksyny) prowadzi do zapalenia ojotokowego skry gwnie na twarzy, zapalenie jzyka i jamy ustnej oraz zajadw, niedokrwistoci, zaburze ukadu nerwowego. Jej rdem s: ziarno pszenicy i yta, wtroba, drode, mleko, jaja, zielone warzywa.

Niedobr witaminy B12 (cyjanokobalaminy) wywouje: niedokrwisto, zapalenie jzyka, zmiany neurologiczne. Witamina ta znajduje si w: wtrobie, nerkach, misie ryb, jajkach, patkach kukurydzianych, mleku i serze. Praktycznie nie wystpuje w owocach i warzywach.

A moe suplementy?
Odpowiednio zbalansowana dieta dostarcza zazwyczaj wszystkich potrzebnych skadnikw odywczych, cznie z witaminami i mineraami. Cze ludzi aktywnych zawodowo nie jest jednak w stanie odywia si racjonalnie, co moe prowadzi u nich na przedwioniu do niedoborw witaminowych. Dlatego u takich osb warto na przedwioniu rozway suplementacj witaminow uzupeniajc codzienn diet zwaszcza, e w aptekach dostpna jest szeroka gama preparatw wielowitaminowych.. Farmaceuta jest w stanie doradzi kademu odpowiedni preparat w zalenoci od wieku, pci, stanu zdrowia i stopnia wytrenowania. Naley jednak pamita, e kuracja witaminowa powinna trwa nie duej ni 1-2 miesice, bo witaminy w nadmiarze mog zaszkodzi.

Na przesilenie wiosenne zioa?
Odczuwajc silnie stresy, niepokj czy ze samopoczucie warto zwrci uwag na zioa. Herbatka z melisy skutecznie agodzi napicie i niepokoje, a wypita przed snem dodatkowo uatwia zasypianie.
Wprost nieoceniona jest herbatka z owocw dzikiej ry, ktra zawiera znw bardzo duo mineraw (potas, magnez, cynk, wap) oraz witaminy C, ktrej na przednwku zaczyna brakowa w warzywach i owocach.

Na szczcie dla nas okres przesilenia wiosennego trwa kilka tygodni i ustpuje zwykle samoistnie wraz z rozkwitajc wiosn. Stosujc si jednak do powyszych rad mona ten "trudny" okres uczyni nieco znoniejszym.

lek. med. Ewa Pakua - "Bez Recepty" - 04/2004