Portal Medycyna Grabieniec, ��d�, Grabieniec 13
Twoja wyszukiwarka

Jeste� 9523496
odwiedzaj�cym

niedziela 26 padziernika 2014

PORADNIK MEDYCZNY > Ukad moczowo-pciowy

System Bethesda

Odkd badanie cytologiczne szyjki macicy wedug Papanicolau pojawio si w latach czterdziestych wrd bada diagnostycznych po raz pierwszy, odsetek zgonw z powodu raka szyjki macicy zmala o 70%. W dzisiejszych czasach, badanie to jest rutynowym wykonywanym przez wszystkich lekarzy ginekologw, a wic szeroko dostpne (dla niektrych grup zawodowych wrcz obowizkowe) i tanie (rednia cena na terenie Polski wynosi 15 PLN). Niestety same chci przeprowadzenia badania nie wystarcz. Musimy wiedzie nie tylko po co i kiedy naley je wykonywa, ale przede wszystkim kto i w jaki sposb je wykonuje, bowiem w dalszym cigu nie tylko w Polsce, ale i na wiecie notuje si du liczb wynikw faszywie dodatnich i ujemnych.

Klasyfikacja Papanicolau i system Bethesda

Celem badania cytologicznego rozmazw z czci pochwowej szyjki macicy jest ocena czy zuszczajce si komrki s prawidowe czy patologiczne. W rozmazach obok komrek nabonkowych pochodzcych z tarczy i kanau szyjki macicy, a niekiedy nawet z jamy macicy wystpuj te z reguy komrki nienabonkowe (np. krwinki czerwone, limfocyty czy komrki zapalne). To wanie te komrki, a take komrki martwicze i resztki cytoplazmy okrelane jako to rozmazw, dostarczaj informacji co do odpowiedzi tkanki pacjentki na toczcy si proces patologiczny. Ocena ta ma znaczenie pomocnicze i pozwala na ucilenie rozpoznania cytologicznego i tak np. obecno komrek nieprawidowych (atypowych) na tzw. "czystym" tle wiadczy najczciej o procesach przedinwazyjnych (wczesnych), natomiast tzw. "brudne" to moe przemawia za bardziej zaawansowanym okresem choroby. Badanie cytologiczne szyjki macicy jest znakomitym badaniem profilaktycznym, pozwala bowiem, zakadajc due dowiadczenie cytologa na wykrycie w rozmazie komrek nowotworowych pochodzcych z szyjki, a niejednokrotnie i z jamy macicy ju w bardzo wczesnym stadium. Warto tej metody zaley od umiejtnoci oceny i interpretacji zmian morfologicznych oraz prawidowej klasyfikacji zmian, ktra jest cenn informacj dla lekarza prowadzcego o dalszym kierunku leczenia oraz terminie nastpnego badania.

W cytologii ginekologicznej najszerzej przyjta bya, a w Polsce nadal stosowana klasyfikacja Papanicolau. Wspczesna interpretacja tego podziau jest nastpujca:

Grupa I - w rozmazie stwierdza si prawidowe komrki powierzchownych warstw nabonka wielowarstwowego paskiego tarczy szyjki macicy, komrki gruczoowe z kanau szyjki oraz pojedyncze komrki zapalne.
Grupa II - w rozmazie obok komrek stwierdzanych w grupie I-szej wida liczne komrki zapalne, komrki nabonkowe wykazujce zmiany zwyrodnieniowe oraz komrki pochodzce z procesw regeneracyjnych. Grupa ta obejmuje bardzo szerokie spektrum zmian i dlatego winno si okresli charakter zmiany na podstawie stwierdzonego obrazu morfologicznego, np. zapalenie czy proces regeneracyjny (reparacyjny). W przypadku zapalenia wprawny cytolog potrafi okreli czynnik wywoujcy zapalenie. W wikszoci takich przypadkw naley zaproponowa badanie kontrolne po przeprowadzeniu leczenia przeciwzapalnego. W grupie II-giej nie stwierdza si komrek dysplastycznych czy nowotworowych. Grupa II-ga bardzo czsto wystpuje u pacjentek z naderk.
Grupa III - W rozmazie wida komrki z cechami dysplazji. Poniewa okrelenie to obejmuje szerokie spektrum zmian, a ponadto w zalenoci od ich nasilenia i wieku pacjentki postpowanie lecznicze jest zrnicowane, cytolog powinien kadorazowo okreli jakiemu nasileniu dysplazji odpowiada stwierdzony obraz cytologiczny - maemu, redniemu czy duemu. Jest to istotne midzy innymi dlatego, e zmiany o charakterze dysplazji maego stopnia s niekiedy wynikiem silnego odczynu zapalnego i mog si cofn bez ladu po leczeniu przeciwzapalnym. Dalsze postpowanie diagnostyczne (np. pobranie wycinkw z szyjki macicy) i lecznicze (np. elektrokonizacja szyjki) wdraa si wwczas, gdy zmiany utrzymuj si przez kilka miesicy mimo zastosowanego leczenia.
Grupa IV - w rozmazie stwierdza si komrki o cechach raka paskonabonkowego przedinwazyjnego.
Grupa V - w rozmazie stwierdza si komrki nowotworowe odpowiadajce rakowi paskonabonkowemu naciekajcemu szyjki macicy lub innemu nowotworowi zoliwemu szyjki lub trzonu macicy.

Klasyfikacja Papanicolau powstaa w pocztkach rozwoju cytologii klinicznej i obecnie jest niestety uwaana za niewystarczajc w przekazywaniu istotnych z klinicznego punktu widzenia informacji pomidzy cytologiem a ginekologiem. Dzieje si tak dlatego, e nie odzwierciedla ona wspczesnych pogldw na nowotwory szyjki macicy, a take nie uwzgldnia licznych zmian nienowotworowych tego narzdu. Dlatego te w miejsce klasyfikacji Papanicolau Narodowy Instytut Onkologii USA w Bethesda zaproponowa klasyfikacje, ktr okrela jako system Bethesda.
Przy podawaniu wyniku cytologicznego system Bethesda zaleca: - okrelenie czy rozmaz zawiera odpowiedni materia do oceny (wiadczy o tym ilo materiau oraz obecno komrek z kanau szyjki macicy, gdzie najczciej podstpnie rozwija si 70% rakw szyjki macicy),
- oglne stwierdzenie czy obraz cytologiczny jest prawidowy czy nie oraz
- dokadny opis stwierdzanych zmian zgodnie z obowizujc terminologi (okrelenie rodzaju zakaenia, zmian reparacyjnych, obecnoci nieprawidowych komrek nabonkowych, komrek innych nowotworw oraz ocen stanu hormonalnego pacjentki).
Nowy system ma swoich zagorzaych zwolennikw, ktrzy cakiem susznie uwaaj, e tylko ten podzia jest wystarczajcy dla podjcia waciwych decyzji odnonie dalszego postpowania diagnostycznego lub leczniczego. Ma te przeciwnikw, ktrych jedynym argumentem jest to, e w systemie Bethesda cytolog musi powieci nieco wicej czasu na kady preparat.

Wicej o systemie Bethesda, cytologii i rozpoznawaniu raka szyjki macicy dowiesz si klikajc tutaj

Przeczytaj rwnie:

Cytologia ponowemu

Program profilaktyki raka szyjki macicy


lek. med. Dorota Wydro -specjalista patomorfolog, ZOZ w cznej